ايمنی و مهندسی بهداشت حرفه ای SKLF

كنترل صدا در ماشين هاي اره فلزات

سارا لاهيجاني خسروشاهي

كارشناس ارشد ايمني و بهداشت صنعتي

مقدمه :

اين اطلاعات با همكاري كاربران و تهيه كنندگان / سازندگان ماشينهاي اره فلزي براي كاهش مواجهه كارگران با صدا فراهم شده است . استفاده كنندگان اين ماشينها ممكن است به بعضي همكاريهاي خاص در خصوص كنترل صدا نياز داشته باشند .

● مشكل

اره فلزي دايره اي ، خصوصا" آنهايي كه با سرعتهاي بالا كار مي كنند و فلزات غير آهني نظير آلومينيوم را مي برند صداي زيادي را توليد مي كنند . اين صداها به طور مشخصي مي توانند از 100db تجاوز كنند .

اره هاي با سرعت زياد ، عموما" براي بريدن طولي از فلز  به مقدار زيادي و كارهاي mitre-cutting از اين ماشينها استفاده مي شود ، و تنوع زيادي در كار دارند ، بعنوان مثال در توليد ميله ، نوار فلزي ، قالب زدن مواد ، و با عموميت كمتري ، از آنها براي بريدن قسمتهاي سبكتر فولاد استفاده مي شود .

چرخش آزاد اره در هوا مي تواند صداي حدود 90-95db ايجاد كند . پريودهاي چرخيدن آزاد اره مي تواند اثر مهمي روي مواجهه روزانه اوپراتور اره با صدا داشته باشند .

◄منابع صدا :

♪ صداي ناشي از چرخش آزاد تيغه اره كه عموما" با اختلال در هواي اطراف تيغه ايجاد مي شود . ( صدايي مثل خش خش ) . وقتيكه فركانس چرخش اره با فركانس تشديد تيغه يكي مي شود صدا تقويت شده و صدايي با شدت زياد شبيه صوت زدن ايجاد مي كند .

♪ صداي ناشي از بريدن : در اثربرخورد شديد بين تيغه اره و قطعه كار ؛

♪ صداي ارتعاش قطعه كار و تيغه كه بستگي به ميزان خوراك دادن به تيغه دارد . ( وقتي رزونانس رخ مي دهد صدايي شبيه زنگ اخبار ايجاد مي كند .)

◄وظايف سازندگان و تهيه كنندگان :

قوانين ( ايمني ) توليد ماشين 1992 تهيه كنندگان ماشين آلات را ( كه ممكن است سازندگان آن نيز باشند ) به انجام اندازه گيري براي كاهش ريسك ناشي از صدا ملزم مي كند .

كنترل صدا در منبع بوسيله راههاي مهندسي اختياري مي باشد و عموما" بهتر است در مرحله طراحي از طريق توجه به مكانيسمهاي توليد صدا انجام شوند . تعدادي از سازندگان ماشينهاي با ديواره هاي كامل اكوستيك توليد مي كنند. ( عموما" ماشينهاي كاملا" اتوماتيك هستند ) . همچنين سازندگان/تهيه كنندگان به فراهم نمودن اطلاعات درباره انتشار صوت و اندازه گيري مطابق استانداردهاي مربوطه ملزم مي شوند .

◄ وظايف استفاده كنندگان از ماشين :

قانون صدا در قوانين كار 1989 كارفرماياني را كه از وسايل و فرآيندهايي كه توليد صدا مي كنند ، استفاده مي كنند را ملزم به پيشگيري از صدمه شنوايي كارگرانشان مي كند . قانون 6 ملزم مي كند كه ريسك صدمه شنوائي تا پايينترين سطح قابل اجرا كاهش داده شود .( اگر سطح مواجه روزانه پرستل با صدا بيش از 90db مي باشد) . كاهش ريسك بايد بيشتر بوسيله كنترلهاي مهندسي انجام شود نسبت به اينكه از حفاظهاي شنوايي استفاده شود . به معني ديگر ، استفاده كنندگان از اره هاي فلزي بايد يكي از كنترلهاي مهندسي توضيح داده شده در اين مقاله يا يكي ديگر از راههاي مناسب را كه بطور معقول قابل اجرا است را انجام دهند .

◄ خريداري ماشينهاي جديد :

خريداران بايد در هنگام انتخاب ( به منظور خريداري ماشينهاي آرامتر از ابتدا ) از اطلاعاتي كه از طرف سازندگان در خصوص صداي ماشين ارائه مي شود استفاده كنند و همچنين توصيه هاي بيشتر از سازندگان در خصوص كنترل اضافي صدا ( مثل عايق نمودن ، شرايط كار كردن و ... ) مي تواند مفيد باشد .

◄ براي اره هاي موجود ، جائيكه بطور معقول قابل اجرا مي باشد ، بايد مراحل كاهش صدا در منبع انجام شوند .متدهاي عملي كاهش صدا به عنوان قسمتي از ارزيابي صدا ( كه قانون صدا در قوانين كار ملزم مي كند ) ديده شود . با ارزيابي دقيق سطح صدا در هر سيكل كاري مثل بارگيري ، خوراك دادن ، بريدن و ... منابع صوتي غالب مي توانند شناسايي شوند . اين اطلاعات سپس مي توانند براي كمك در انتخاب مناسبترين تكنيكهاي كاهش صدا استفاده شوند . تمام روشهاي گفته شده ممكن است به تنهايي صدا را كاهش دهند و يا ممكن است به تركيب چند روش نياز باشد .

♣ تعدادي از روشهاي كاربردي كاهش صدا عبارتند از :

◙ تيغه هاي اره را براي كار مورد نظر ، درست انتخاب كنيد .

◙ تيغه ها را به منظور حفظ عملكرد بهينه اره ، تيز نگهداريد .

◙ گيره مناسبي را براي قطعه كار جهت كاهش انتشار صدا فراهم كنيد . ممكن است گيره هاي اضافي استفاده شوند ، مثل گيره هاي ضامندار كه بطور مناسبي جاگذاري مي شوند كه مجهز به لائي يا بالشتكهايي هستند كه براي خفه كردن انتشار ارتعاش و پيشگيري از صدمه به قطعه كار بكار برده مي شوند .

◙ عدم تعادل محوري و جانبي كه در طي پيچ خوردن احتمالي بوجود مي آيد را كاهش دهيد .

◙ از تيغه هاي اره ميرا شده استفاده كنيد . ( توصيه سازنده اره را دنبال كنيد .)

◙ مواد جذب كننده صدا/ارتعاش را روي سطح ميز تغذيه دهنده استفاده كنيد .

◙ بدنه ماشين را با استفاده ار تركيبات خفه كننده مناسب ، ميرا كنيد .

◙ محيطي كه عمل بريدن در آن انجام مي شود را با استفاده از مواد مناسب جاذب صوت محصور يا نسبتا" محصور كنيد .

◙ هنگاميكه به اره نياز نداريد آنرا خاموش كنيد .

◙ اره را در اتاق جدايي ( براي محدود كردن مواجه صدا با كارگران ديگر ) قرار دهيد .

◄ ميرا كردن تيغه اره :

تيغه هاي ميرا شده مي توانند بطور قابل توجهي صدا را كاهش دهند ، مخصوصا" براي آن تيغه هايي كه در حال چرخش آزاد رزونانس ايجاد مي كنند . متدهاي مختلف ميرا كردن با درجات مختلفي از موفقيت امتحان شده اند . اين تيغه ها انواع زير را شامل مي شوند : تيغه هاي متورق شده ، ورقها يا ديسكهاي ميرا شده ، تيغه هايي كه در آنها بوسيله ليزر شكافهاي كوچكي شبيه s ايجاد شده ، بعنوان مثال روي يك اره يك فوم مناسب مي تواند در داخل حفاظ موجود در نوك اره براي جذب صدا اضافه شود كه در زمان يكسان يك اثر خفه كنندگي را روي تيغه اره ايجاد مي كند .

در مجموع پيشگويي ميزان كاهش صدا با استفاده از اين روش مشكل است اما در بعضي كارهاي خاص تا بيش 6db كاهش صدا مشاهده شده است . اين بهبود ممكن است در تيغه هاي جديد و يا تيغه هايي كه براي پرداخت فرستاده مي شوند ، ديده شود .

◄نگهداري :

كنترلهاي انجام شده براي كاهش صدا بايد در بازرسي هاي دوره اي سنجش شوند و لازمست بازرسي انجام شود براي كسب اطمينان از اينكه كنترلها بطور مداوم موثر مي باشند .

◄ آموزش :