چرا نیاز به مدیریت ایمنی داریم؟
ضرورت داشتن برنامه ایمنی و بهداشت حرفه ای یا چرا نیاز به مدیریت ایمنی داریم؟
اینکه ما چرا نیاز به برنامه ایمنی و بهداشت داریم شاید برای همگان پاسخ دادن به این سوال ساده باشد ولی همین ساده انگاشتن مسایل باعث گردیده است که افراد درک درست، منسجم، منطقی و علمی از ضرورت داشتن برنامه نداشته باشند لذا به دلایل زیر ما نیاز به مدیریت قوی و داشتن اهداف و برنامه های ایمنی و بهداشت داریم
1. اینکه افراد شاهد درد و رنج دیگران باشند یک روحیه غیر اخلاقی است
2. اینکه فرد مسول شاهد درد و رنج کارکنان باشد دارای یک روحیه غیر اخلاقی است.
3. حوادث و بیماری ها هزینه های سنگینی بر جامعه و سازمان وارد می کند.
4. حوادث و بیماری ها به شدت بهره وری را کاهش می دهد.
5. اتخاذ برنامه های ایمنی و بهداشت حرفه ای در برخی از سازمان ها ثابت کرده است که می توان میزان و شدت حوادث و بیماری ها را کاهش داد.
6. وجود زيان و هزینه های آشكار شامل اشتباهات، نقايص، ضايعات، درد و رنج، هزینه های پزشکی و درمانی، غرامت، تغيير در سفارشات، بازرسي مجدد، دوباره كاري، جلسات .......
7. زيان هاي پنهان شامل، ديركردها، عدم تحويل بموقع، تأخير در دريافت سفارش، جريمه ها، از دست دادن شهرت، كاهش اعتماد مشتري، شكايات ناگفته، انتقال نارضايتي به ديگران، تكرار اشتباهات، فرصتهاي از دست رفته، هزينه هاي اضافي توليد، نقايص محصول در هنگام استفاده، ......
نقاط ضعف در وضعیت ایمنی و بهداشت حرفه ای
عوامل متعددی وجود دارند که موانع بزرگی را در پشبرد اهداف ایمنی و بهداشت حرفه ای ایجاد می کنند بطور اجمالی برخی از این موانع بیان می شود:
1. ضعف در مدیریت ایمنی و بهداشت حرفه ای
2. کمبود آموزش های ضروری در زمینه ایمنی و بهداشت حرفه ای
3. فقدان چشم انداز درست از برنامه های ایمنی و بهداشت حرفه ای
4. ضعف در تشکل های کارگری
5. ضعف در اجرای برنامه های ایمنی و بهداشت حرفه ای
6. ضعف فرهنگی در زمینه پیاده سازی برنامه های ایمنی و بهداشت حرفه ای(فقدان فرهنگ و جو ایمنی)
7. ناکارآمد بودن سیستم نظارتی و حمایتی
8. فقدان استانداردهای مشخص ایمنی و بهداشت حرفه ای
9. فقدان مطالعات بنیادی و کاربردی ایمنی و بهداشت حرفه ای
10. فقدان و کمبود منابع مالی برای اجرای برنامه های ایمنی و بهداشت حرفه ای
11. فقدان سیستم درست بررسی حوادث و گزارش دهی مناسب به جامعه و گروههای ذی نفع
12. کمبود راهکارهای قانونی در پیشبرد اهداف و برنامه های ایمنی و بهداشت حرفه ای
13. فقدان ممیزی و بازرسی ها در زمینه ایمنی و بهداشت حرفه ای
14. فقدان ارزیابی عملکرد ایمنی و بهداشت حرفه ای
15. ضعف دست اندرکارن برنامه های ایمنی و بهداشت حرفه ای
16. کمبود منابع اطلاعاتی و انتشاراتی در زمینه ایمنی و بهداشت حرفه ای
17. …..
تئوری های شرایط و عمل ناایمن
برخی از اعمال ناایمن
Ø انجام کار بدون مجوز
Ø ترک کردن تجهیزات در وضعیت خطرناک
Ø جدا کردن تجهیزات ایمنی از دستگاه
Ø استفاده از تجهیزات معیوب
Ø استفاده نابجا یا غیر اصولی از تجهیزات
Ø عدم استفاده از وسایل حفاظت فردی
Ø شوخی / عجله/ سهل انگاری
Ø قصور در انجام وظيفه
Ø كار با ماشين با سرعت غير مجاز
Ø تنظيم و تعمير دستگاه در حين كار
Ø كاركردن به شيوه نا امن مثل بلند كردن ناايمن بار تماس با مواد خطرناك يا قرار گرفتن زير بارهاي معلق
Ø حركات خطرناك مثل دويدن – توقف ناگهاني – پرت كردن اشياء و غيره
Ø دخالت در كار ديگران
برخی از شرایط ناایمن
Ø نقص فنی دستگاه
Ø معیوب بودن ابزار
Ø فقدان/ نامناسب بودن حفاظ
Ø نامناسب بودن ایستگاه کاری
Ø لغزندگی کف کارگاه
Ø نقص فنی وسایل حمل و نقل صنعتی
Ø عوامل مكانيكي شامل: استفاده از دستگاههاي بدون حفاظ يا داراي حفاظ ناقص – نقص فني تجهيزات – ابزار يا ماشين
Ø عوامل فيزيكي شامل نور و روشنايي – سر و صدا – ارتعاش – گرما – سرما – الكتريسيته – تشعشعات يونيزاسيون و غيره.
Ø عوامل ارگونوميلي – عدم تطابق فرد با ماشين و كار
Ø عوامل بيولوژيكي وجود آلاينده هاي بيولوژيكي در محيط كار – ميكروبها و انگلها
Ø عوامل شيميايي شامل دود – گرد و غبار – گازها و بخارات سمي – مواد قابل اشتعال و انفجار و سوزاننده و خورنده
Human Factors Model
|
شرایط ناجور? |
|
Tasks |
|
Technology |
|
Environment |
|
Organization |
|
Person |
|
Outcomes |
|
Quality of Care |
|
Satisfaction |
|
Safety |
|
Errors |
|
Individual Characteristics |
ساماندهي برنامه هاي ايمني و بهداشت حرفه اي در جهت پيشگري از حوادث
هدف ساماندهي برنامه هاي کنترلي مخاطره کمک به مديريت در توسعه حفاظت از کارگران، پيشگيري و کنترل حوادث و افزايش عمليات هاست. شکل زير اجزاي عمده يک برنامه کنترلي را نشان مي دهد. نقطه حياتي در طراحي و ساماندهي برنامه ايمني و بهداشت بنا نمودن اهداف و خطي مشي براي هدايت و پيشرفت برنامه هاست. در تعريف هدف برنامه، بايد نگه داشتن همه جانبه حمايتي از برنامه از سوي مديريت، انگيزه و آموزش دادان به افراد براي شناسايي و اصلاح مخاطرات، مهندسي نمودن اقدامات کنترلي، فراهم نمودن برنامه بازرسي و تعمير و نگهداري و اجراي استاندادرهاي ايمني و بهداشت بايد مورد توجه قرار گيرد. وقتي اهداف برنامه فرمول بندي شد گام دوم توسط مديريت تنظيم خطي مشي رسمي سازمان است. بيانيه خطي مشي رسمي بايد بطور مکتوب در دسترس همه افراد باشد. بيانيه خطي مشي بايد تعهد مديريت به سلامت و ايمني، تاکيد بر مشارکت در عمليات هايي با حداقل خسارت و حوادث، يکپارچه نمودن کنترل مخاطرات و ضرورت رهبري فعال و مشارکت مستقيم را مورد توجه قرار دهد..
يافته هاي پژوهشي و نتيجه گيري
نتايجي که پس از تدوين و اجراي مراحل فرايند استراتژي کنترل حاصل مي شود اين هست که مخاطرات مربوط به ماشين آلات، تجهيزات، ابزار و عمليات ها واحدها با تکنيک هاي شناسايي مخاطرات مشخص مي شود. مخاطرات شناسايي شده بر اساس پيامد يا شدت و احتمال پذيري يا تکرر يا فرکانس وقوع دسته بندي مي شود. پس از آن از سوي مديريت تصميم گيري درست و آگاهانه بر اساس داده هاي موجود درباره گزينه ها و راهکارهاي کنترلي ممکن مورد بحث و انتخاب قرار مي گيرد. آنگاه اقدام پيشگيرانه اصلاحي با توجه به گزينه هاي کلي کنترل مهندسي، اجرايي و استفاده از وسائل حفاظت فردي انجام مي گيرد.پس از آن فعاليت هاي انجام گرفته در جهت اصلاح و کنترل صدمات به منظور بررسي مخاطرات جديد و ارزيابي اثربخشي کنترلهاي موجود مورد پايش قرار مي گيرد. در مرحله نهايي ارزيابي اثربخشي برنامه در مديريت ايمني و بهداشت با توجه به پرسش هاي ذيل انجام مي گيرد:
· چقدر زمان و هزينه براي انجام کنترل مخاطره در برنامه کنترلي صرف شده است؟
· چه منافعي از برنامه کنترلي نظير کاهش آسيب، کاهش پرداخت غرامت و کاهش ضرر و زيان حاصل شده است؟
· چه اثري منافع حاصله روي بهبود کارايي و اثربخشي عملياتي داشته است؟
